De'Longhi PrimaDonna Aromatic review: warme en koude koffie thuis

De PrimaDonna Aromatic staat aan de top van De'Longhi's volautomatische espressomachines, en dat merk je. Hij is gemaakt voor wie de volledige kaart van een koffiebar (espresso, cappuccino, flat white, cold brew, iced latte) met één tik op het scherm wil, zonder zelf aan te drukken, te spoelen of melk op te schuimen. Ik gebruik hem al een aantal weken dagelijks, voor zowel warme als koude dranken. De'Longhi heeft mij deze machine voor de test ter beschikking gesteld.

Wie deze blog leest, weet dat er veel manieren zijn om koffie te zetten. Voor deze review heb ik me verplaatst in de mensen voor wie deze machine bedoeld is: het doel is niet het ritueel van koffie met de hand zetten, maar snel een goed kopje krijgen uit een volautomatische machine vol functies, die makkelijk te onderhouden is.

Met zijn glanzende metalen afwerking, zwarte accenten en verlichte touchscreen van 5 inch lijkt hij eerder op een high-end keukenapparaat dan op een eenvoudig koffiezetapparaat. De machine is 26,2 cm breed, 46,3 cm diep en 40,7 cm hoog: reken op die diepte op je aanrecht, plus ruimte erboven om het deksel van het bonenreservoir te openen.

De machine in een oogopslag

Ontwerp van de machine

In de bouwkwaliteit heeft De'Longhi duidelijk geïnvesteerd: het waterreservoir, het bonenreservoir en het melkreservoir voelen stevig aan, en elk uitneembaar onderdeel klikt stevig terug op zijn plek.

Het bonenreservoir bevat tot 500 g bonen, en het deksel heeft een rubberen afdichting die de bonen vers houdt en het geluid van de molen dempt. Het kopjesrooster heeft kleine verhoogde kunststof elementen, zodat je kopje nooit de glanzende delen raakt en ze niet kan bekrassen.

De zijpanelen zijn van kunststof, met ventilatieroosters links en achter. Rechts kun je het waterreservoir van 2,2 liter naar voren uittrekken, veel praktischer dan een reservoir dat je via de achterkant moet vullen.

Achter deze roosters zit een koelventilator. Die draait niet altijd en is zeer stil, maar soms hoor je hem heel zachtjes, bijvoorbeeld net nadat je een koffie hebt gezet.

Bovenop zijn de kopjeswarmer en het deksel van het bonenreservoir hoogglanzend. Het deksel blijft meestal dicht, dus heb ik er een paar knuffels op gezet, die er dankzij het spiegeleffect prachtig uitzien.

De menu's van de machine

De machine biedt 38 warme en koude recepten, van ristretto tot cold brew cappuccino, en Coffee Moments zet je vaste dranken vooraan.

Bediening

Met zoveel recepten was ik bang dat ik moeite zou hebben om het juiste te vinden. In de praktijk is het menu heel intuïtief: je kunt de dranken filteren op warm en koud en op met of zonder melk, wat het zoeken flink versnelt. Het touchscreen van 5 inch is helder en reageert direct, zonder de vertraging van goedkopere volautomaten, en de dranken staan in een scrollbare carrousel met duidelijke pictogrammen.

Recepten aanpassen

In een recept toont een infoknop de beschrijving ervan. Je kunt ook de koffiesterkte en de hoeveelheid aanpassen. Wijzig je een recept, dan stelt de machine na de extractie voor om het op te slaan, en dat is echt handig: elk profiel kan eigen aangepaste recepten bewaren, die niet worden gedeeld met de andere profielen.

Coffee Moments

Mijn favoriete functie in het menu: de machine leert je gewoontes en stelt de dranken voor die je op dat moment van de dag meestal kiest. 's Ochtends biedt hij me een espresso aan, 's middags een cold brew en 's avonds warme melk voor mijn chocolademelk. De tijdvakken die deze momenten bepalen, kun je aanpassen aan je eigen ritme. Het scheelt elke dag een paar tikken, en het voelt alsof de machine je echt kent.

Gebruikersprofielen

Je kunt tot vier gebruikersprofielen opslaan, elk met eigen opgeslagen recepten en eigen Coffee Moments: de machine leert de gewoontes van iedereen afzonderlijk.

De molen

De PrimaDonna Aromatic heeft een molen met vlakke maalschijven, niet de conische maalschijven van de meeste volautomaten, ook niet die van het grootste deel van De'Longhi's assortiment. Vlakke maalschijven staan bekend om een gelijkmatigere maling en dus een gelijkmatigere extractie, iets wat je meestal alleen van een losse koffiemolen verwacht. Het verbaast me dat De'Longhi dit niet meer benadrukt in zijn marketing.

De molen past zijn instelling niet aan de gekozen drank aan. Een espresso vraagt normaal gesproken om een fijnere maling dan een pour over, maar hier gebruiken alle dranken dezelfde instelling, afgestemd op espresso, de referentiedrank bij dit type machine, met Bean Adapt om je te helpen die in te stellen. Bij deze prijs had ik verwacht dat hij zich aan elke drank zou aanpassen. Waarschijnlijk waren er technische obstakels die ik niet ken en die dat voor De'Longhi onmogelijk maakten.

De maalgraad is wel maar één parameter: de hoeveelheid water, de temperatuur, de doorstroming en de zettijd tellen net zo goed mee, en elk type drank heeft zijn eigen zetmethode. Bij de koude recepten zie je dat goed: de cold brew komt er bijna druppel voor druppel uit, terwijl de ijskoffie veel sneller loopt.

De Bean Adapt-technologie

Bean Adapt stemt de zetparameters automatisch af (maalgraadreferentie, watertemperatuur, voorbevochtigingstijd) op de bonen die je hebt gevuld, van een lichte filterbranding tot een donkere Italiaanse melange. Je registreert de boon, geeft hem een naam, en de machine berekent het recept opnieuw zodra je hem kiest.

Voor wie geen koffienerd is, is dit een echte gamechanger: geen gegok meer bij elke nieuwe zak, en wisselen tussen twee of drie brandingen door de week is één tik verwijderd.

De app

Met de app My Coffee Lounge kun je de machine beheren (status, statistieken over je koffies), hem op afstand aanzetten en een koffie starten, en de app biedt een ruime keuze aan creatieve recepten, warm of koud.

De eerste keer was de app vreselijk traag; daarna ging het veel beter, waarschijnlijk zodra de gegevens in de cache van de telefoon stonden. Eerlijk gezegd gebruik ik hem zelden, maar het is een welkome extra. De app is gratis via Google Play en de App Store.

Extractie en dranken

Uiteindelijk telt wat er in het kopje belandt. Ik heb een warme drank, een koude drank, het melksysteem en de heetwaterstanden getest, met een refractometer en een thermometer om verder te gaan dan alleen mijn smaak.

Een warme drank: espresso

Met goede bonen is de espresso uit deze machine over het geheel aangenaam, en eerlijk gezegd beter dan op veel plekken waar ik koffie heb gedronken. Ik proefde mooie aroma's en een fijne helderheid, met weinig zuurgraad. Vergeleken met de espresso's die ik normaal met mijn La Pavoni of mijn Lelit Mara X V2 drink, smaakt hij echter ondergeëxtraheerd.

De refractometer bevestigt die indruk. Ik heb een espresso gemeten met een DiFluid R2 Extract-refractometer, die de TDS (opgeloste vaste stoffen) meet en het extractierendement berekent: 4,97 % TDS en 11,5 % extractierendement. Vergeleken met een espresso van een professionele machine (meestal rond 8 tot 12 % TDS en 18 tot 22 % extractie) is hij ondergeëxtraheerd.

Zo heb ik gemeten: dosis, opbrengst en refractometerwaarde

Drank	Dosis	Opbrengst	TDS	Extractierendement
Espresso	14 g	32,3 g	4,97 %	11,5 %

Om de dosis te bepalen, heb ik een koffie direct na het malen geannuleerd: de machine werpt dan een droge koffiepuck in de koffiedikbak, die ik heb gewogen. De machine stond ingesteld op 40 ml water, maar er kwam maar 32,3 g in het kopje, de rest bleef achter in de puck. Het extractierendement is berekend op basis van deze gewogen waarde, met een gefilterd monster.

Een koude drank: cold brew

De cold brew verraste me aangenaam: hij smaakt echt als echte cold brew, zoet en weinig bitter, en niet als afgekoelde warme koffie. Het is geen trekking van 12 uur, maar voor een drank die in een paar minuten klaar is, komt hij opvallend dichtbij. Bovendien komt hij er bij de laatste druppels met slechts 29 °C uit, met water van 25 °C in het reservoir.

De'Longhi levert ijsblokjesvormen mee met de machine, die mooie vierkante ijsblokjes maken.

Warm en koud melkschuim

Het LatteCrema-melksysteem is een van de sterkste punten van deze machine. Het maakt uitstekend microschuim voor cappuccino en flat white, en schuimt koude melk voor iced lattes net zo goed op, wat bij volautomaten niet vanzelfsprekend is. Een draaiknop op de karaf regelt de dichtheid van het schuim, en de warme melk komt eruit op 65 °C, de ideale temperatuur voor koemelk en sommige plantaardige dranken.

Heet water en thee

Heet water en thee lopen via een eigen uitloop, zodat ze nooit naar koffie smaken. Heet water volgt de temperatuurinstelling van de koffie, terwijl de theestand vier temperaturen biedt voor witte thee, groene thee, oolong en zwarte thee, met koeler water voor de delicatere theesoorten, zodat ze niet bitter worden.

De temperatuur meten

De machine biedt drie standen voor de koffietemperatuur, in te stellen via Instellingen › Algemene instellingen › Koffietemperatuur. Gebruik je Bean Adapt, dan hoef je daar niet aan te komen: de technologie stelt automatisch de juiste temperatuur in voor de geregistreerde boon. De'Longhi publiceert geen waarden in graden, dus heb ik ze gemeten, net als de koude recepten, de melk en de thee. Voor de koude dranken was het water in het reservoir 25 °C.

Onderhoud van de machine

Algemeen onderhoud

De lekbak en de koffiedikbak haal je er in één beweging uit, zonder gereedschap, en de spoel- en ontkalkingsprogramma's worden duidelijk op het scherm begeleid: zelfs wie voor het eerst een volautomaat heeft, raakt niet de weg kwijt. Sommige onderdelen zijn vaatwasserbestendig, zodat je de koffiedikbak af en toe grondig kunt reinigen. Let wel op: niet alle onderdelen mogen in de vaatwasser (het kopjesrooster bijvoorbeeld niet), dus raadpleeg eerst de handleiding.

Onderhoud van het melksysteem

De LatteCrema-karaf is heel makkelijk schoon te houden: hij valt uiteen in een handvol onderdelen die je in minder dan een minuut onder de kraan afspoelt, en de melkkarafen mogen ook in de vaatwasser voor een grondigere reiniging. Ik vond het ook fijn dat de machine regelmatig herinnert aan het schoonmaken van het melkreservoir: zo vergeet je het niet en voorkom je een hygiënerisico door melk die blijft staan.

Conclusie

Na een aantal weken dagelijks gebruik, van een snelle espresso 's ochtends tot een iced cappuccino op een warme middag, heeft de PrimaDonna Aromatic me geïmponeerd met zijn constante kwaliteit en veelzijdigheid. Het kopje is niet helemaal wat ik uit mijn Lelit Mara X V2 of mijn hendelmachine La Pavoni haal, waarbij ik elke variabele zelf regel, maar daar is hij ook niet voor bedoeld: hij maakt uitzonderlijk gemak toegankelijk, warm of koud, met een indrukwekkend kwaliteitsniveau voor een volautomaat. Geef hem verse specialty bonen in plaats van supermarktmelanges en je proeft het verschil, ook als Bean Adapt het zware werk doet.

Zoek je één machine voor zowel een zwarte espresso als een iced latte, dan is de PrimaDonna Aromatic een van de overtuigendste volautomaten die ik heb getest. Je vindt hem op de officiële website van De'Longhi. Op Amazon vind je als vergelijkbaar alternatief de Eletta Explore.

Technische specificaties

De belangrijkste specificaties van de PrimaDonna Aromatic (ECAM630.75.TSM), volgens De'Longhi.