Je koffie wegen? Ja, maar... waarom?
Het wegen van je koffie kan je proefervaring radicaal veranderen. Door een nauwkeurige en homogene extractie te garanderen, krijg je een constant en kwalitatief resultaat. In dit artikel ontdekken we de voordelen van deze methode, de ideale ratio en hoe je de geschikte weegschaal kiest.
Relatief vroeg in mijn ontdekking van koffie heb ik geïnvesteerd in een precisieweegschaal. Een doseerschepje kan uit de brand helpen, maar de resultaten waren te willekeurig. Het wegen maakt het mogelijk om bepaalde variabelen te elimineren en de juiste extractieratio te vinden.
De variabelen die een koffie beïnvloeden
Benadering is de vijand van een goede koffie: precisie is essentieel. De variabelen zijn talrijk:
- Hoeveelheid gemalen koffie in de filterhouder
- Niveau van maalgraad van de maling
- Watertemperatuur
- Pre-infusietijd
- Extractieduur
- Hoeveelheid geproduceerde koffie (in gram)
- Ratio koffiegewicht in / koffiegewicht uit
- Oplossingspercentage in %
Barista Tip: verander slechts één parameter tegelijk om de impact ervan op de smaak te begrijpen.
Waarom je koffie wegen?
Het wegen van je koffie voor gebruik maakt het mogelijk om de extractie te normaliseren door altijd dezelfde hoeveelheid gemalen koffie aan te houden.
Een ander voordeel is het meten van de koffie/water-ratio, die het extractieniveau bepaalt.
Let op: de impact varieert volgens het type machine (professioneel espressoapparaat vs. machine met filter onder druk). Als je geen grote koffieliefhebber bent, kan een doseerschepje volstaan, maar het blijft minder nauwkeurig dan een weegschaal.
Ik gebruik zelf een juwelierspecisieweegschaal, nauwkeurig tot 0,1 g.
Je extractieratio berekenen
Concreet voorbeeld:
- Gemalen koffie: 14 g
- Geëxtraheerd water: 38 mL (1 g water = 1 mL)
Algemene formule:
$$ \text{Ratio (%)} = \frac{\text{Gewicht gemalen koffie (g)}}{\text{Gewicht geëxtraheerde vloeistof (g)}} \times 100 $$
Numerieke toepassing:
$$ \text{Ratio} = \frac{14}{38} \times 100 \approx 36,8% $$
Interpretatie van de ratio:
| Type koffie | Aanbevolen extractieratio | Kenmerken |
|---|---|---|
| Ristretto | > 60 % | Zeer geconcentreerd, intens, siroorachtige textuur |
| Espresso | 50 – 60 % | Evenwichtig, rijk aan aroma's, dichte crema |
| Lungo | 30 – 40 % | Zachter, minder geconcentreerd, groter volume |
Welke weegschaal kiezen?
Er bestaan gespecialiseerde weegschalen voor koffie, maar deze kunnen tot € 250 kosten.
Voor huishoudelijk gebruik is een juwelenwegschaal voldoende: deze is nauwkeurig, betaalbaar en compact.
